Fotoprotekcja i wybielanie - Co w trawie piszczy... cz. 3

powrót

Wiedza

Nikogo nie trzeba przekonywać, że korzystanie ze słońca bez odpowiedniego zabezpieczenia może skończyć się przykrymi skutkami dla skóry. Dlatego udoskonalanie produktów ochrony słonecznej jest jednym z najbardziej priorytetowych kierunków branży kosmetycznej i dermatologicznej. Podobną dynamiką rozwoju cieszy się poszukiwanie składników służących do rozjaśniania skóry. Preparaty tego typu są szczególnie pożądane w krajach azjatyckich, gdzie jasna karnacja kojarzy się z urodą, zdrowiem i bogactwem. Wśród rasy białej kosmetyki wybielające służą głównie do walki z plamami starczymi i innymi przebarwieniami skóry.
Biotechnologia
Fotoprotekcja i wybielanie - Co w trawie piszczy... cz. 3

Niektóre tradycyjne „rozjaśniacze” mogą dawać przykre efekty uboczne – swędzenie, zaczerwienienie, stany zapalne. Część z nich podejrzewa się nawet o zwiększanie ryzyka rozwoju raka skóry, gdy stosowane są często i w dużych stężeniach. Przy wprowadzaniu nowych substancji obowiązkiem producenta jest zapewnienie bezpieczeństwa ich stosowania w połączeniu z przyjemnymi odczuciami sensorycznymi, trwałością, skutecznością i szybkością działania.

Słońcu ani śmierci nie można patrzeć prosto w oczy.
Francois de La Rochefoucauld

Przyjemne z pożytecznym

Na plażę z filiżanką kawy

W doniesieniach naukowych coraz częściej pojawia się sugestia, że umiarkowane picie kawy lub jej aplikacja na skórę mogą być skuteczne w ochronie przed nieczerniakowymi postaciami raka skóry (non-melanoma cancer), które są najczęściej występującymi nowotworami skóry wywoływanymi nadmiernym korzystaniem ze słońca. Wykazano, że obecna w kawie kofeina obniża ryzyko raka, ponieważ filtruje promienie UVB i wspomaga zabijanie komórek uszkodzonych przez ten czynnik.

Bazując na wcześniejszych doniesieniach, że codzienne wypijanie kawy kofeinowej blokuje działanie tzw. białka ATR i wyzwala szybsze eliminowanie wadliwych komórek, badacze z University of Rutgers w New Yersey i University of Washington wspólnie przeprowadzili obserwacje na myszach zmodyfikowanych genetycznie, które miały obniżony poziom tego białka, a tym samym zmniejszoną odporność na rozwój nowotworów. Wyniki pokazały, że ta grupa gryzoni potrafiła skuteczniej odpierać niebezpieczeństwo – zapadała na raka skóry 3 tygodnie później niż normalne myszy z grupy kontrolnej. Po 19 tygodniach ekspozycji na UV grupa zmodyfikowana miała o 69% mniej nowotworów niż kontrolna, w tym 4-krotnie zmalała liczba form inwazyjnych. Gdy kofeinę aplikowano bezpośrednio na skórę – wystąpiło o 72% mniej raków kolczystokomórkowych. Natomiast po 34 tygodniach naświetlania nowotwory skóry rozwinęły się u wszystkich myszy poddanych eksperymentowi, zarówno kontrolnych, jak i zmodyfikowanych.

Allan Coffey, jeden z autorów badania, skomentował to następująco: Żadna ochrona nie jest 100-procentowa i nie trwa wiecznie. Niemal każdy czynnik rakotwórczy kiedyś w końcu wywoła raka.

Naukowcy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania ochronnych właściwości kofeiny, zwłaszcza w zakresie aplikacji zewnętrznej, dzięki czemu możliwe stałoby się jej wykorzystanie w produktach ochrony słonecznej dla ludzi.

Rak skóry jest najczęstszym rakiem w USA – notuje się ponad 1 milion nowych przypadków rocznie (wg National Cancer Institute). Są to głównie typy nieczerniakowe, które wcześnie wykryte mogą być uleczalne: Basal Cell Carcinoma (BCC) – rak podstawnokomórkowy – i Squamosus Cell Carcinoma (SCC) – rak kolczystokomórkowy.

Wyciągi z kofeiny są szeroko stosowane w rozmaitych wyrobach kosmetycznych typu anti-ageing ze względu na jej właściwości antyoksydacyjne oraz w preparatach modelujących sylwetkę. Szwajcarska firma Alpecin zastosowała ten alkaloid w produktach do pielęgnacji włosów, ponieważ zapobiega ich chorobom i wypadaniu (ekstrakt kofeinowy stymuluje wzrost mieszków włosowych na poziomie korzenia włosa). Wiele wskazuje na to, że kofeinie przybędzie dodatkowa ważna funkcja w ochronie skóry.

Smakowita ochrona

Ostatnio coraz częściej słyszymy o zdrowotnych właściwościach czekolady. Udowodniono, że zmniejsza ryzyko zawałów i udarów, osłabia symptomy depresji, pomaga leczyć nerwice, reguluje ciśnienie tętnicze. Dla jej miłośników naukowcy mają jeszcze jedną dobrą wiadomość – jedzenie czekolady może chronić skórę przed promieniowaniem UV. Aby potwierdzić tę tezę, kanadyjski Univeristy of Laval (prowincja Quebec) prowadzi rekrutację osób o jasnej karnacji, które ochotniczo będą poddane naukowemu objadaniu się czekoladą – przez 3 miesiące będą otrzymywały codziennie około1/3 tabliczki (30 g) i odpowiednią dawkę światła UV. Naukowcy zaznaczają, że działanie promieniochronne ma tylko prawdziwa czekolada gorzka o zawartości co najmniej 60% kakao; mleczna tak nie działa. Badacze kanadyjscy, opierając się na wcześniejszych doniesieniach brytyjskich i niemieckich, twierdzą, że jasna skóra jest chroniona przed UV przez zawarte w czekoladzie polifenole, które ulegają zniszczeniu w procesie produkcji czekolady mlecznej.

Piśmiennictwo

Byun H.J. et al. Lipid Ingredients in Moisturizes Can Modulate Skin Responses to UV in Barrierdisrupted Human Skin in vivo. Journal of Dermatological Science 62,2, Feb.2012: 110-117.

Lechowski Z., Białczyk J. Barwniki ekranujące słoneczne promieniowanie ultrafioletowe u roślin i grzybów. Wiadomości Botaniczne 47(1/2), 2003: 41-54.

Matito C. et al. Protective Effect of Structurally Diverse Grape Procyanidin Fractions against UV-Induced Cell Damage and Death. Journal of Agricultural and Food Chemistry 59(9): 4489-4495, May 2011. DOI:10.1021/jf103692a. http://www.cosmeticsdesign. com/content/view/print/390051.

Nordqvist Ch. Coral Produces Sunscreen Compounds with Potential for Human Use. Medical News Today, August 31, 2011 http://www.medicalnewstoday. com/articles/233658.php.

Park H.M. et al. Extract of Punica granatum Inhibits Skin Photoaging Iinduced by UVB Irradiation. International Journal of Dermatology, 49,3,2010: 276-282.

Wang H.M. et al. Identifying Melanogenesis Inhibitors from Cinnamomum subavenium with in vitro and in vivo Screening Systems by Targeting the Human Tyrosinase. Exp.Dermatol. 2011 Mar; 20(3): 242-8 doi: 10.1111/j.1600- 0625.2010.01161.x.

Wicks N.L. et al. UVA Phototransduction Drives Early Melanin Synthesis in Human Melanocytes. Current Biology 21,3 November 2011: 1906-1911.

www.biotechnologia.pl
www.cosmeticsandtoiletries.com
www.cosmeticsdesign.com
www.cosmeticsdesign-europe.com
www.innovia.pl
www.kopalniawiedzy.pl
www.naukawpolsce.pap.pl
www.personalcaremagazine.com
www.photonics.com
www.sciencedirect.com
www.sciencenewsforkids.org
www.showtimemedia.com/pdfs/2011/incosasiarev.pdf
In-Cosmetics Asia, Bangkok, 2-4 November, 2010 oraz strony internetowe producentów wymienionych w artykule.

więcej w Cabines nr 52

dr Elżbieta Kowalska-Wochna
publikacje Cabines 52
do góry | powrót